Wanneer je op internet gaat kijken hoe je het beste kunt beginnen met beleggen, dan vind je diverse stappenplannen. Soms zijn ze beknopt en lees je weinig tekst bij elke stap, andere keren zijn er meer stappen en details beschreven. Het hangt van jouw eigen basiskennis af welk stappenplan het meest geschikt is. Heb je al iets gelezen over beleggen en is de basis je duidelijk? Dan werkt een uitgebreid stappenplan alleen maar belemmerend. Je leest hieronder twee stappenplannen: basis en specifiek.

Het meest algemene stappenplan dat er is – de PDCA-cyclus

Eigenlijk doorloop je deze cyclus bij alles wat je doet. Bij het kopen van een auto kijk je welk bedrag je hebt, welke keuze er is, je maakt afwegingen, beslist, gaat rijden en beseft al snel of het een goede of slechte deal was en waar je bij de volgende auto beter op wilt letten. Je plant, voert uit, evalueert en neemt daarna weer actie. Bij beleggen doe je dit ook: je hebt het idee, verdiept je in de voorbereiding, gaat ermee aan de slag en verbetert waar het nodig is. De cirkel blijft altijd doorlopen.

Wat gebeurt in de Plan-fase van de cyclus?

Voordat je echt begint met beleggen, ga je nadenken over wat je eigenlijk wilt bereiken met het beleggen. Je kijkt wat je ervoor nodig hebt en behalve natuurlijk geld, kan dat ook nog een rustige plek zijn waar je achter je computer naar de waarde van de aandelen kunt kijken. Je praat eens met wat mensen, met partijen die aanbieden het beleggen voor jou te doen en uiteindelijk ga je zelf aan de slag of met iemand in zee. Je hebt alle voorbereiding achter de rug en gaat de uitvoeringsfase in.

Wat vindt er plaats in de Do-fase van de cyclus?

Dit is de fase waarin het allemaal gebeurt. Je logt in, kijkt naar de standen, neemt beslissingen om je belegging te houden of juist te verkopen. Je houdt het nieuws bij en leest grafieken, zodat je die leert begrijpen om je keuze voor houden of verkopen te onderbouwen. De Do-fase is dus het actief bezig zijn met beleggen. Als je niet zelf maar via een beleggingsexpert belegt, houd je contact, geef je opdrachten en bespreek je je mogelijkheden. Dit is wat minder actief, maar nog steeds de Do-fase.

Wat behelst de Check-fase van de PDCA-cyclus?

Het is verstandig om deze fase – of dit moment – periodiek vast te leggen in je agenda. Hiermee voorkom je spontane acties die niet bij je lange termijn planning horen. Het helpt je je emoties buiten beschouwing te laten en te werken met je eigen strategie. De Check kan bijvoorbeeld elke laatste dag van de maand zijn, of bij langdurige beleggingen eens in het half jaar. Je bekijkt de standen, maar ook naar je gehele portfolio. Heb je voor genoeg variatie in je beleggingen gezorgd?

Wat betekent de Act-fase van de cyclus?

Vervolgens ga je met wat je geleerd hebt in de Check-fase aan de slag. Je had je oorspronkelijke plan, maar dit ga je nu bijsturen en verfijnen. Je weet je doel en je aanpak was en wat je tot dan toe gerealiseerd hebt. Van alle verbeterpunten die je je kunt bedenken, ga je na of je er ook een concrete verbetering door verwacht en of je die actie dan ook door wilt zetten. Je kunt dan met nieuwe ideeën weer de Plan-fase in gaan. En zo doorloop je de cyclus elke keer weer.

Een specifieker stappenplan toegespitst op het beleggen zelf – beleggen in 10 concrete stappen

Is de PDCA-cyclus wat te simpel uitgedrukt en heb je wat meer houvast nodig als beginnend belegger? Dan kun je beter het uitgebreide stappenplan hieronder gebruiken. Het legt je in 10 stappen – niet per definitie in de genoteerde volgorde – uit wat je moet doen en waar je aan moet denken wanneer je wilt gaan beleggen. Elk specifiek onderdeel geeft aan waar je op zijn minst over nagedacht moet hebben, voordat je je eerste euro uitgeeft aan jouw gekozen beleggingsvorm.

Het grote waarom – stap 1 van 10

“Start with why” (YouTube) van Simon Sinek is door bijna acht miljoen mensen bekeken en dat is niet vreemd. Het legt uit dat “waarom” voor het “hoe” en het “wat” de beste leidraad is voor je acties. Begin niet met wat of hoe, maar vraag je af waarom je wilt beleggen. Het antwoord op deze vraag is niet een beter pensioen regelen of de vervolgopleiding van mijn kinderen over 15 jaar kunnen betalen. Het gaat namelijk veel dieper en zodra je dat kunt uitleggen, heb je je diepste motivatie te pakken.

Daarna bekijken hoeveel – stap 2 van 10

Kijk zelf – of met samen een financieel deskundige – naar je huidige financiële situatie. Heb je een spaarrekening? Hoeveel staat daarop en hoeveel ervan is al bestemd voor bepaalde doelen? (denk aan onverwachte reparaties, nieuwe aankopen en vakanties) Je komt dan vanzelf tot de conclusie dat je nog geen reserves hebt om mee te gaan spelen, of juist dat er een bepaald bedrag is dat nog geen directe bestemming heeft. Dit bedrag of een deel ervan kun je bestempelen als beleggingsbudget.

Periode van beleggen met doel bepalen – stap 3 van 10

Het doel kan door het waarom te achterhalen inmiddels duidelijk voor je zijn. Je wilt een beter pensioen nadat je pensioengerechtigd bent en belegt daarom nu al voor een langere periode, of je wilt eerder met pensioen kunnen gaan en daar je geld voor willen beleggen. Dat laatste kan betekenen dat je voor een kortere periode agressiever wilt beleggen. Je bent bereid iets meer risico te nemen, zodat je er sneller resultaten mee kunt bereiken. Over het risico later nog meer info.

Doel concreet vastleggen – stap 4 van 10

Je doel is helder, maar zet het ook op papier. Wanneer je bijvoorbeeld niet met je 68ste maar op je 50ste wilt stoppen met werken, wat is daar dan voor nodig? Je kunt online opzoeken op welk bedrag je recht hebt nadat je de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt. Maar wat gebeurt er wanneer je eerder stopt met werken? Welk gat ontstaat er dan (of is er al) en hoeveel is er nodig om het te dichten? Daarnaast kun je nog wat extra’s willen opbouwen. Specifieke cijfers zijn nodig.

Je eigen kennis en betrokkenheid bepalen – stap 5 van 10

Heb je weinig kaas gegeten van beleggen? Dan kun je ervoor kiezen om jezelf bij te scholen en zelf beleggen is dan zeker een mogelijkheid. Wil of kun je niet bijleren vanwege tijd, geld of andere redenen? Dan kun je ook een partij inschakelen die voor jou belegt. Zelfs als je de kennis wel hebt, kun je ervoor kiezen een ander ervoor in te huren. Het tegenovergestelde geldt wanneer je het gewoon leuk vindt om bezig te zijn met je beleggingen. Zelfkennis is het belangrijkste aspect.

Risico en rendement voor beleggingen vastleggen – stap 6 van 10

Zodra je weet hoeveel en voor hoe lang je wilt beleggen, kun je gaan nadenken over hoeveel risico je bereid bent te accepteren. Wil je meer zekerheid, langer investeren en kun je het geld ook langere tijd missen? Of wil je liever snelle resultaten, ook al kunnen die op korte termijn wel eens tegenvallen? De periode dat je je geld vastlegt en de winst die je verwacht dat het op gaat leveren, zijn belangrijke redenen om bij je keuze voor een beleggingsvorm in je achterhoofd te houden.

Waar beleggen? De opties waar je uit kunt kiezen – stap 7 van 10

Zodra je de keuze hebt gemaakt om niet zelf te gaan beleggen, zijn er drie hoofdpartijen die om de hoek komen kijken: de bank, een online platform of de beleggingsdeskundige. Alle drie vragen ze een vergoeding voor hun services. Het kan om een vast bedrag per maand gaan, maar het kan ook zo zijn dat er een percentage over je transacties in rekening wordt gebracht. Het kan voor jou net die motivatie zijn om toch zelf te gaan leren beleggen. De kosten van externen bespaar je dan als eerste.

Zelf beleggen? Dan kennis over beleggen opbouwen en keuzes maken – stap 8 van 10

Geen externen inhuren voor hun kennis betekent automatisch dat je die zelf moet hebben. Heb je die nog niet, dan zorg je dat je die wel krijgt. Je moet namelijk gaan kiezen in wat voor soort beleggingen je je geld gaat steken. Over het algemeen zijn er: aandelen, beleggingsfondsen, obligaties, hefboomproducten, grondstoffen en vastgoed. Bekijk goed wat de voor- en nadelen van elk zijn, voordat je beslist. Risico, periode van geld wegzetten en rendement spelen weer een rol.

Beleggingsstrategie ontwikkelen – stap 9 van 10

Vergeet niet dat handelen vanuit emoties het slechtste is wat je kan doen. Je voorkomt dit door een strategie te ontwikkelen die je gedurende de periode van beleggen toepast. Als je nog niet weet welke beleggingsstrategieën er zijn, is er voldoende materiaal beschikbaar om je in te verdiepen. Er zijn boeken die alleen over strategieën gaan. Je hoeft hiervoor niet per se een beleggingsexpert te raadplegen, al kan die vaak wel makkelijker uitleggen hoe je een strategie echt in de praktijk brengt.

Spreiding in beleggingsportfolio aanbrengen – stap 10 van 10

Bij beleggen kom je telkens de term “spreiding” tegen. Het betekent niet meer of minder dan dat je niet al je pijlen op een beleggingsitem richt. Door een portfolio met diverse soorten beleggingen samen te stellen, voorkom je op de langere termijn teleurstellingen. De kans is namelijk altijd aanwezig dat een belegging erg tegenvalt en de overige beleggingen zorgen er dan voor dat je toch nog je financiële doelen bereikt. Spreiden kan binnen een beleggingsvorm, maar ook breder.

Bonus 1 – Lezen over valkuilen en veel gemaakte fouten door andere beleggers

Er zijn voldoende mensen die willen voorkomen dat jij dezelfde fouten maakt als zij, of je nu beginnend belegger of reeds ervaren bent. Er zijn tal van boeken met dit onderwerp, maar ook trainers die eerlijk durven zijn over de fouten die zij als belegger ooit gemaakt hebben. Blijf altijd kritisch als je als lezer of toehoorder informatie krijgt. Het gaat erom wat voor jou van toepassing is en je maakt daarom een selectie met leermomenten die je daarna niet meer zelf hoeft te ervaren.

Bonus 2 – Blijven leren en jezelf verder ontwikkelen als belegger

Het doet er niet toe of je juist start met beleggen, of al jaren belegt en nieuwsgierig bent naar meer. Als je plezier hebt in het beleggen, als je doelen werkelijkheid worden of als je beleggingen verslavend worden, wil je meer leren en meer ondernemen. Je breidt je kennis of je vaardigheden uit door extra informatie te vergaren. Doe een specifieke training of verdiep je in een vorm van beleggen die je tot nu toe niet snapte. Misschien kies je er daarna niet voor, maar je hebt wel weer bijgeleerd.

Samenvatting over stappenplannen voor beleggen

Elk stappenplan – op internet of in deze tekst – vertelt je over de grote lijnen van beleggen en hoe je met beleggen start. Soms is het wijzer om eenvoudig te beginnen en niet meteen te hard van stapel te lopen. Voor anderen is een expert inhuren voor het eerste jaar weer aan te bevelen. Ken jezelf en je leert al snel wat voor jou werkt. Zodra je merkt dat je de begeleiding niet meer nodig hebt, of tijd krijgt om zelf met de materie aan de slag te gaan, kun je weer andere beslissingen nemen.

Laatste tip om jou als belegger succesvol te laten zijn

Het werkt om al je stappen op papier uit te werken, zodat je ook regelmatig terug kunt kijken naar je waarom, je doelen en je strategie. Zodra emotie een rol gaat spelen, weet je dat weer even terug moet naar de essentie. Een mindmap of printje van je beleggingsplan aan de muur kan helpen wanneer je de waarde even ziet dalen van een van je beleggingen. Laat je niet verleiden om acties buiten je plan om te nemen, tenzij je bereid bent je hele plan (inclusief risico en rendement) aan te passen.